Szlaki turystyczne

Znajdziesz tu informacje na temat miejsc, które są ciekawe do odwiedzenia. Prezentacja wizualizacji i zdjęć oraz opisów szlaków pieszych, rowerowych i Nordic Walking.

Ludzie i ich historie

Ludzie i ich historie (75)

Historie ludzi związanych z regionem Kaszub.

rys. Diana

Droga Krzyżowa i Uniwersytet o marszu śmierci w Baninie

 

Marsz śmierci to temat, który zawsze wzbudza duże emocje na Kaszubach. Była to mordercza ewakuacja więźniów z niemieckiego obozu koncentracyjnego Stutthof, która wiodła przez Żuławy i Kaszubską Ziemię. Na Kaszubach, począwszy od Pręgowa, więźniowie byli dokarmiani przez miejscową ludność.

- Społeczność kaszubska uratowała wiele istnień ludzkich. Szczególnie wsławili się mieszkańcy Luzina, którzy przez wiele dni dokarmiali więźniów nie tylko w Luzinie, ale także w innych miejscach, zwłaszcza w Rybnie – wyjaśniała Elżbieta Grot, wieloletni kustosz Muzeum Stutthof, która przybyła do Banina z wykładem w ramach Uniwersytetu dla Każdego.

Zainteresowanie było ogromne. Trudno się dziwić. Otóż marsz ten wiódł także przez teren obecnej parafii Banino. W lesie w Miszewie jest jeden z licznych grobów, gdzie spoczywa 16 ofiar. Razem zmarło około 5 i pół tysiąca spośród 11 tysięcy, które wyruszyły z lagru.

- Warto by zdecydowanie lepiej zadbać o ten pomnik, może jakieś uroczystości, spotkania. Trzeba się zastanowić nad bardziej godnym uszanowaniem więźniów, którzy ostatnie tchnienie wydali w Miszewie – podkreślano na spotkaniu. Mieczysław Stencel zaś spontanicznie dodał: - Moja mama była przy pochówku tych ludzi.

Sama prelegentka – indagowana przez uczestników - uznała, że powinna napisać kolejną książkę o marszu śmierci. Opowiedziała wiele szczegółów związanych z jego uczestnikami, wśród których było wielu Kaszubów, min. Ks. Franciszek Grucza, ks. Józef Bigus, czy Leon Zadurski z Dzierżążna, którego hitlerowcy zamordowali kilka kilometrów przed jego własnym domem.

Wciąż mamy niedostateczną wiedzę na temat ofiar, mimo że powstają kolejne książki w tym temacie. Zwłaszcza pytano o ludzi z tej ziemi. Niestety, żadne listy się nie zachowały. Niemcy operowali wyłącznie numerami. Nasza wiedza pochodzi głównie ze wspomnień świadków tego marszu. Przykłady takie zaprezentowano także na spotkaniu w materiałach filmowych, w których wypowiadali się Helena Kreft z Niestępowa, Henryk Gleinert z Rutek i małżeństwo Józefa i Stanisław Okrojowie z Miszewa.

Te wspomnienia wprowadziły zebranych w szczególny nastrój pełniejszego przeżywania tej tragedii. Zwłaszcza jednak poprzedzająca spotkanie Droga Krzyżowa w języku kaszubskim poświęcona tej tematyce, przyniosła wiele wzruszeń, co akcentowała prelegentka.

- Wspaniałe treści rozważań! – podkreśliła z kolei jedna z lektorek Agnieszka Tusk – nauczyciela języka kaszubskiego z Niestępowa. Oprócz niej czytali uczniowie Milena Arendt (SP2 Banino), Franciszek Tusk (SP2 Żukowo), nauczyciele Ewa Jeleń (SP Tuchom), Elżbieta Pryczkowska (dyrektor SP Tuchom) i działacze ZKP Banino Bogumiła Ropel i Witold Szmidtke oraz Eugeniusz Pryczkowski – autor tekstów. 

 

Tłumy na promocji filmu i książki o Kaszubskim Królu, ks. Hilarym Jastaku

 

 

Idealnie zbiegło się wydanie obszernej monografii pierwszego (po zmianie ustroju w Polsce) Honorowego Obywatela Gdyni o tytule „Król Kaszubów i Solidarności. Ks. prał. dr Hilary Jastak” z setną rocznicą uzyskania praw miejskich Gdyni. Ks. Jastak, jeszcze przed wojną marzył, by posługiwać właśnie w tym wtedy jeszcze młodym mieście, do niedawna kaszubskiej wsi. Stało się to już 1 lutego 1946 r., gdy ówczesny biskup chełmiński mianował go dyrektorem gdyńskiej Caritas, a nieco później proboszczem nowej parafii. Już wkrótce ks. Jastak – z urodzenia kościerzak - podjął budowę wielkiej i pięknej świątyni.

 

Właśnie aktualny jej proboszcz ks. prof. Jacek Bramorski otwierał spotkanie promocyjne, jednocześnie gorąco gratulując okazałego dzieła o jego wielkim poprzedniku. Współorganizatorami były oddziały Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego w Gdyni i Baninie oraz Kaszubskie Forum Kultury.

 

- Jak zwykle podczas spotkań dotyczących ks. Hilarego Jastaka frekwencja dopisuje. Naliczyłem około 160 osób - zauważył prezes KFK Andrzej Busler, dodając jednocześnie: - Nie jest to ostatnie spotkanie w Gdyni w tej ważnej tematyce.

 

Wśród zebranych byli stoczniowcy, przyjaciele ks. Jastaka, członkowie jego rodziny, dawni parafianie, członkowie grup liturgicznych i artystycznych z jego parafii i wielu gości, dla których była to postać wybitna, godna największej atencji. Szacunek ten wypływał dobitnie w słowach licznych rozmówców, począwszy od stoczniowca Jerzego Miotke, przez przywódcę strajku w stoczni Nauta Marka Formelę i jego brata Edwarda, po redaktorów i dziennikarzy, jak Małgorzatę Sokołowską i Danutę Sadowską. Tylko czas ograniczał liczbę chętnych do podzielenia się osobistymi wspomnieniami, mimo że autor książki dr Eugeniusz Pryczkowski maksymalnie skondensował swe wystąpienie. Jak podkreślał: - Najważniejsze informacje podane są w nowym filmie dokumentalnym, zawierającym archiwalne wypowiedzi ks. prałata. Oba dzieła przyjęte zostały entuzjastycznie.

 

- Gratulacje serdeczne! Świetna książka, pięknie wydana, następny pomnik dla ks. Jastaka! – stwierdziła Danuta Sadowska, zaś dr Romuald Bławat dodał: - Jestem pełen podziwu dla pana rzetelności i pracy. Szczerze zazdroszczę naukowej wnikliwości. Król Kaszubów może być dumny.

 

To tylko niektóre z licznych refleksji, wśród których wybrzmiała także myśl o potrzebie rozważenie wszczęcia procesu beatyfikacyjnego oraz ogłoszenia konkursu na gdynianina stulecia.

 

- Naszym zadaniem będzie, by w pełni poprzeć postać tego wielkiego kapłana – zaakcentował Jerzy Miotke.

Już wkrótce – 4 marca o godz. 17 na Sali konferencyjnej Kina Remus w Kościerzynie – odbędzie się kolejny pokaz filmu i prezentacja książki „Król Kaszubów i Solidarności. Ks. prał. dr Hilary Jastak”. Kościerzyna jest rodzinnym miastem prałata, które kochał miłością synowską. Przewiduje się, że będzie równie liczna frekwencja, jak w Gdyni, której poświęcił większość życia i pracy. 

O tożsamości Banina i okolic

 

Pierwsza tegoroczna odsłona Uniwersytetu dla Każdego w Baninie odbyła się z udziałem Barbary Kąkol, dyrektor Muzeum Kaszubskiego w Kartuzach. Choć od ćwierćwiecza jest mieszkanką Kczewa, Banino jest jej szczególnie bliskie. W tej miejscowości ukończyła szkołę podstawową. Wychowała się bowiem w Nowym Tuchomiu na pograniczu z Baninem. Tu wciąż mieszkają jej liczni krewni, których także nie zabrakło na spotkaniu.

- Mam tu pełno znajomych, na przykład dawnych sąsiadów, państwa Komkowskich. Cieszę się, że są tu obecni. Tu chodziłam do kościoła wraz z moimi rodzicami. Gdy powstało Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie w Baninie oboje stali się jego członkami. Dlatego postanowiłam w swoim wykładzie skupić się na elementach historii i tożsamości tego obszaru – wyjaśniała prelegentka.

Te kwestie okazały się niezwykle interesujące. Zebrani na Sali Kultury zapoznali się z niezwykłą historią rodziny Kieszkowskich z Borowca, także młyna w tej miejscowości. Usłyszeli o marszu śmierci, który wiódł przez Miszewo, dowiedzieli się o kaszubskich bohaterach, takich jak ks. prał. Franciszek Grucza, który uciekł z tego marszu w Kczewie. Innym bohaterem i zarazem patronem ulicy w Baninie, jest Franciszek Treder. To on właśnie założył Muzeum Kaszubskie w Kartuzach. Przez wiele lat je prowadził, obecnie mu patronuje. Prelegentka i absolwentka z Banina, jednocześnie historyk i etnograf, magister Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, jest jego dyrektorem od 2015 r.

Część poruszonych wątków zapewne będą rozwijane w przyszłości. Inne uczestnicy mogą zgłębiać dzięki publikacjom wydawanym przez muzeum, które mogli nabyć w Baninie. Wszystkie te aspekty spotkania, liczne pytania, także zaprezentowany film o muzeum, dedykacje, luźne wspomnieniowe rozmowy, fotografie, stanowiły niezwykle udaną całość, pięknu początek całorocznego cyklu. Za miesiąc dr Elżbieta Grot będzie mówić o marszu śmierci. (ep)

środa, 24 grudzień 2025 00:00

Życzenia świąteczne po kaszubsku

Autor:

Wiesołëch Gòdów

Przëszłë znowa swiãta gòdowé,
tak jak co rokù òb ten czas.
Zôs rodzy sã Dzëcëszkò w nas
i w serca nóm wlëwô łask zdrójë nowé.

wtorek, 16 grudzień 2025 00:00

Projekt "Mistrz i uczeń"

Autor:

19 grudnia o godz. 18 w GOK Chmielno odbędzie się podsumowanie projektu realizowanego w ramach programu stypendialnego „Mistrz i Uczeń” – Ceramika Kaszubska Necel.

 

Podczas spotkania zaprezentowane zostaną naczynia wykonane przez ucznia w trakcie całego projektu, będące efektem wielomiesięcznej pracy oraz procesu przekazywania tradycyjnego rzemiosła kaszubskiego z pokolenia na pokolenie.
Projekt realizowany był przez mistrza Karola Elasa Necla oraz ucznia Maksymiliana Cieszyńskiego.

 

Tego samego wieczoru odbędzie się również wydarzenie upamiętniające śp. Tadeusza Makowskiego, związanego z Kaszubami, podczas którego zostanie zaprezentowany film wspomnieniowy, zawierający wypowiedzi osób, które dzielą się refleksjami i wspomnieniami o Zmarłym. Wydarzenie to wpisuje się w obchody rocznicy jego śmierci i stanowi ważny moment zadumy oraz pamięci dla lokalnej społeczności.

 

wtorek, 16 grudzień 2025 00:00

Upamiętnienie Tadeusza Makowskiego

Autor:

19 grudnia 2025 odbędzie się wydarzenie upamiętniające śp. Tadeusza Makowskiego, związanego z Kaszubami, podczas którego zostanie zaprezentowany film wspomnieniowy, zawierający wypowiedzi osób, które dzielą się refleksjami i wspomnieniami o Zmarłym. Wydarzenie to wpisuje się w obchody rocznicy jego śmierci i stanowi ważny moment zadumy oraz pamięci dla lokalnej społeczności.

środa, 26 marzec 2025 21:57

Marzena Krawczyńska - wspomnienie

Autor:

15 marca 2025 roku odeszła z kaszubskiej społeczności Marzena Krawczyńska z domu Kostuch - matka, żona, córka, siostra, ciocia, wnuczka, przyjaciółka, znajoma pełna ciepła i życzliwości dla wszystkich, których spotkała. Była osobą bardzo aktywną, włączającą się w działalność lokalnych stowarzyszeń na rzecz dzieci, na rzecz rozwoju miejscowości, gminy i powiatu.
Marzena Krawczyńska chętnie wspierała wszystkie inicjatywy na rzecz rozwoju edukacji, aktywności fizycznej, kultury wśród lokalnych społeczności. Była członkiem Pomorskiego Stowarzyszenia Producentów Ekologicznych BioPomorze, skupiającego pomorskich rolników i producentów ekologicznych
. Wraz z mężem Wojciechem prowadziła w Dzierżążnie gospodarstwo agroturystyczne pod nazwą „Agroturystyka w lesie”, które oprócz działalności turystycznej i popularyzującej Kaszuby, prowadzi warsztaty dla dzieci, młodzieży i dorosłych z różnych dziedzin: rolnictwa, ekologii, nauki, przyrody, aktywności fizycznej, muzycznej i kultury. Była zaangażowana w działalność społeczną gminy i powiatu. Aktywnie działała w Kole Gospodyń Wiejskich w Mezowie. Współpracowała ze Zrzeszeniem Kaszubsko – Pomorskim, z Remusowym Kręgiem.
Zawodowo i rodzinnie od pokoleń związana była z miejscowością Garcz w gminie Chmielno, gdzie wspólnie z mężem Wojciechem i z ojcem Janem Kostuchem prowadziła firmę z branży budowlano – energetycznej. Była członkiem Pomorskiej Izby Inżynierów Budownictwa.
Jako pasjonatka żeglarstwa wraz z mężem, dziećmi, ojcem i braćmi oraz ich rodzinami brała udział w regatach i spotkaniach Kaszubskiego Klubu Żeglarskiego, „Dulka” w Chmielnie.

marz 1 20250326 1666760926

Marzena wraz z ojcem Janem oraz znajomymi i rodzinnymi biegaczami brała udział w biegach na dystansach o różnej długości. Pomimo walki z chorobą starała się zawsze realizować swoje plany i postanowienia. Malowała piękne obrazy, odzwierciedlające przeżywane emocje, gdy miała czas oddawała się ogrodnictwu. Jej postawa stała się inspiracją dla tych, którzy ją poznali i zechcieli ją naśladować.

marz 2 20250326 1759497039

Marzena wraz z ojcem Janem oraz rodziną brała udział w spotkaniach, prelekcjach i pokazach podczas imprez podróżniczych KOLOSY. Kibicowała wyprawom ojca, niekiedy wyruszała na wyprawy jego śladem. W wolnym czasie starała się realizować swoje marzenia podróżnicze.

marz 3 20250326 1259347041

18 marca 2025 r. Marzena Krawczyńska udała się w ostatnią drogę z kościoła parafialnego pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Chmielnie, gdzie miała miejsce uroczysta msza pogrzebowa, na miejsce spoczynku, na cmentarzu parafialnym w Chmielnie. Poprowadzili ją księża: proboszcz parafii w Chmielnie, ks. dr Tomasz Rakowski, proboszcz parafii pw. Matki Boskiej Fatimskiej w Nowej Wsi Przywidzkiej, ks. mgr Bogusław Kotewicz, proboszcz parafii pw. Św. Andrzeja Boboli w Sopocie, ks. mgr Wojciech Lange. W tej drodze towarzyszyła jej rodzina, przyjaciele, sąsiedzi i znajomi, żeglarze, delegacja Cechu Rzemiosł w Kartuzach, przedstawiciele zakładów pracy, organizacji i stowarzyszeń, z którymi współpracowała.

Wspomnienie jej serdecznego uśmiechu i życzliwości pozostanie z nami na zawsze, a pod opieką Bożą podróżuje tam, gdzie liczy się tylko miłość bliźniego.

marz 4 20250326 1178572653

 

Super inicjatywa – tak najkrócej określił znany pisarz Franciszek Szczęsny najnowszy projekt Oddziału Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego w Baninie nazwany „Uniwersytetem dla Każdego”. Ten tytuł, którego autorką jest Izabela Dembkowska, podkreśla główny zamysł inicjatorów, by spotkania te wzbudzały zainteresowanie całej społeczności Banina i okolic. Jest to teren, w którym zamieszkało w ciągu ostatniego ćwierćwiecza bardzo dużo ludzi spoza Kaszub. Chętnie deklarują oni więź z tym regionem i potrzebę kulturowego (także językowego!) zakorzenienia. Stąd pomysł jest – jak uznaje wielu – strzałem w dziesiątkę.

Na pewno potwierdziło to pierwsze spotkanie z pisarką Darią Kaszubowską. Jej talent i niezwykła twórczość pisarska jest fenomenem na skalę ogólnopolską. Mieszka w Rębie w gminie Przodkowo, od kilku lat jest członkiem ZKP w Baninie, a więc dała się już wielokrotnie poznać tej społeczności z najlepszej strony. Doskonale się to odczuwało na Sali Kultury, którą zapełnili głównie mieszkańcy Banina, nie związani z ZKP.

- To jest najważniejszy cel. Zapraszamy wszystkich. Na każdym kroku pokazujemy naszą kaszubską otwartość, niezależnie od tego z jakimi spotykamy się reakcjami – podkreślają organizatorzy.

Reakcje obecnych były entuzjastyczne. Sympatycznie włączyli się we wspólny śpiew, któremu akompaniował Mirosław Sobisz. Równie chętnie pytali autorkę o wątki powieściowe, zwłaszcza dotyczące historii Kaszub i Banina. Ta dziedzina jest szczególnie ważna dla pisarki. To właśnie na historii Kaszub osadzona jest cała saga. Dzięki twórczemu talentowi, wiedzy i wyobraźni, powstało unikatowe dzieło w dziejach literatury tego regionu.

- Daria Kaszubowska świetnie nas wciągnęła w swoją historię kaszubskości – podkreślali Ewa i Andrzej Karczewscy nie kryjąc swego zachwytu przebiegiem spotkania.

Ten zachwyt udzielił się właściwie wszystkim obecnym, w efekcie czego… zabrakło książek. To wprawdzie rzadko spotykana sytuacja, choć już w trakcie wiadomo było, że na sali jest mnóstwo jej stałych czytelników. Wszyscy teraz czekają już na kolejny tom, który pojawi się już w lutym.

„Uniwersytet dla Każdego”, tak udanie rozpoczęty, będzie kontynuowany, mimo że – póki co – nie ma finansowego zabezpieczenia. Organizatorzy jednak nie wątpią, że pojawią się instytucje i grupy społeczne, które wesprą sukces zadania. Jako pierwsza pięknie wpisała się już w to Biblioteka Publiczna Gminy Żukowo, na czele z obecnymi na spotkaniu dyrektorką Natalią Lange i szefową banińskiej filli, Martą Petke. Spotkania będą się odbywać zawsze w ostatni piątek miesiąca o godz. 18, na Sali Kultury w Baninie. 28 lutego gościem będzie Magdalena Maliszewska – znakomity animator historii i norbertańskiej przeszłości Żukowa, autorka albumu pięknych dawnych zdjęć Ziemi Żukowskiej. (jd)

Uniwersytet dla Każdego w Baninie

W społeczeństwie Banina i okolicy - jak w całym kraju - rośnie odsetek osób starszych. Chcą się angażować w życiu społecznym. Oferta UdK wychodzi naprzeciw ich oczekiwaniom oraz oczekiwaniom bardzo wielu młodszych – wręcz młodych – którzy wprowadzają się do Banina i chcą poznawać specyfikę tej ziemi.

Projekt zakłada 10 spotkań w ciągu roku. Spotkania będą się odbywać zawsze w ostatni piątek miesiąca o godz. 17, na Sali Kultury w Baninie.

 

Styczeń, 31.01

Daria Kaszubowska – Saga kaszubska, jako przykład literackiego fenomenu z Kaszub

 

Luty, 28.02

Magdalena Maliszewska – Gmina Żukowo na dawnych fotografiach i w opowieściach seniorów.

  

Marzec, 28.03

Dr Eugeniusz Pryczkowski – Banino i okolice „wyzwalane” w 1945 roku w pamięci świadków tamtych wydarzeń

 

Kwiecień, 25.04

Mirosław Piepka – Inspiracje i realia powstania filmu „Kamerdyner”

 

Maj, 30.05

Ks. prof. Jan Perszon – Kult maryjny jako ważna część tożsamości regionu

 

Czerwiec, 27.06

Dr Tomasz Fopke – Kaszuby we współczesnej muzyce

 

Wrzesień, 26.09

Franciszek Szczęsny – Wojna i ruch oporu na Kaszubach

 

Październik, 31.10

Antoni Rzepka – Pszczoły, pasja i profesja oraz wiedza

 

Listopad, 28.11

Ks. prof. Jan Perszon – Na brzegu życia i śmierci

 

Grudzień, 28.12

Karolina Stankowska - Kaszubska kolęda – podsumowanie roku

 

Strona 1 z 8

Skocz do:

Polecamy

Hotel Kiston
( / Baza noclegowa)

Zdjęcie z galerii

Ostatnie komentarze

Gościmy

Odwiedza nas 164 gości oraz 0 użytkowników.

Akademia Kaszubska

szwajcaria-kaszubska.pl