Nicht ognia w papiorze nie niese.
Trudno zanieść wodę w sicie.
„Zwëczaje ë òbëczaje kaszëbskò-słowińsczégò narodë”
Wszëtczégò nôlepszégò z leżnoscë Dnia Białków
Międzynarodowy Dzień Kobiet – coroczne święto obchodzone 8 marca od 1910 roku. Pierwszy Dzień Kobiet obchodzony był 28 lutego 1909, ustanowiony przez Socjalistyczną Partię Ameryki po zamieszkach i strajkach w Nowym Jorku. Od 1975 roku ONZ obchodzi Międzynarodowy Dzień Kobiet jako dzień uznania „zasług wszystkich kobiet bez względu na podziały narodowościowe, etniczne, językowe, kulturowe, gospodarcze czy polityczne”, zachęcając do „refleksji nad postępem dokonanym w dziedzinie praw kobiet”. Dla ruchów feministycznych święto to jest najważniejszym dniem w roku i szczególną okazją do zabiegania o prawa kobiet i ich współuczestnictwo w życiu politycznym i ekonomicznym.
Zwyczajowo w Dniu Kobiet mężczyźni wręczają znajomym kobietom – matkom, żonom, partnerkom, koleżankom kwiaty i drobne podarunki.
W czasach PRL świętowano ten dzień zarówno w domach, jak i w zakładach pracy. Z okazji tego dnia publikowano portrety kobiet różnych sektorów życia gospodarczego ponieważ w XX wieku, a także współcześnie nie ma dziedziny, w której kobiety nie odgrywałyby ważnej roli. W zakładach pracy czy szkołach Dzień Kobiet był obchodzony obowiązkowo.
Obecnie dąży się do równego traktowania kobiet i mężczyzn we wszystkich dziedzinach. Obchodzimy zatem zarówno Dzień Kobiet, jak i Dzień Mężczyzn. Obdarowujemy się zatem wzajemnie.
Międzynarodowy Dzień Mężczyzn – obchodzony jest 19 listopada w ponad 80 państwach. Tradycja obchodzenia tego dnia została zapoczątkowana w 1999 w Trynidadzie i Tobago. Dzień ten jest poświęcony promowaniu wartości, jaką mężczyźni wnoszą do świata i podkreślaniu pozytywnych wzorców do naśladowania. W Polsce Dzień Mężczyzny obchodzony jest 10 marca, zaledwie dwa dni po popularnym Dniu Kobiet. Ta data nie jest przypadkowa – jak wiadomo, jest to w kościele katolickim wspomnienie Czterdziestu Męczenników z Sebasty.
Zarówno kobietom, jak mężczyznom z okazji ich święta życzymy wszystkiego najlepszego.
Źródło: Wikipedia
Dom Kultury w Chmielnie w niedzielny wieczór, 22 lutego był miejscem wyjątkowego wydarzenia artystycznego – premiery dwuaktowej opery z librettem w języku kaszubskim pt. „Bursztynowe łzy”. Wydarzenie zostało zrealizowane dzięki dotacji z programu wspierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych w ramach komponentu „Odporność i konkurencyjność gospodarki” Krajowego Planu Odbudowy.
Premiera odbyła się 22 lutego 2026 roku w sali widowiskowej Dom Kultury w Chmielnie, gromadząc licznie przybyłą publiczność, a widowisko spajające muzykę poważną, folklor kaszubski, teatr lalkowy, łączące w składzie wykonawczym profesjonalistów i amatorów-mieszkańców Gminy Chmielno, spotykało się z entuzjastycznym przyjęciem. Wprowadzenie do opery elementów teatru lalkowego zbudowało baśniowy i symboliczny wymiar przedstawienia.
Producent Opery, Gminny Ośrodek Kultury Sportu i Rekreacji w Chmielnie zamówienie kompozytorskie złożył u Mateusza Ryczka, który napisał muzykę do libretta autorstwa Jarosław Banasia. Libretto na język kaszubski przetłumaczył Dariusz Majkowski.
Projekt połączył środowisko profesjonalnych artystów z lokalną społecznością, tworząc międzypokoleniowe i środowiskowe przedsięwzięcie o wyjątkowym charakterze. Szczególnego znaczenia nabrał fakt, że wśród wykonawców znaleźli się mieszkańcy gminy Chmielno – amatorzy, którzy z ogromnym zaangażowaniem wcielili się w role aktorów i śpiewaków chóralnych, współtworząc to wyjątkowe wydarzenie artystyczne.
Przed licznie zgromadzoną publicznością wystąpili:
- animujący lalki seniorzy z gminy Chmielno: Eugenia Mejer, Katarzyna Wolska, Brunon Plichta, a przygotował ich i reżyserował aktor Marcin Marzec z TEATRU BARNABY.
- Chór Kaszubskiego Zespołu Pieśni i Tańca „Chmielanie” pod kierownictwem Marii Leszczyńskiej. oraz chór ARIUM na co dzień związane z chmieleńskim ośrodkiem kultury. Przygotowanie wokalne chóru powierzono Dominice Formela.
- soliści:
Aleksandra Kucharska-Szefler (sopran) w roli Juraty,
Zuzanna Topolska-Patejko (mezzosopran) jako Adriana,
Mikołaj Zgódka (tenor) w roli Jakuba – rybaka,
Tomasz Fopke (baryton) jako Gosk – władca Bałtyku,
oraz Agnieszka Gosz (głos biały).
Występującym towarzyszyła Orkiestra Kameralna Progress pod kierownictwem artystycznym i batutą Jana Szczypiorskiego, nadając operze pełne brzmienie i emocjonalną głębię.
Dyrektorem projektu była Edyta Klasa, a koordynację przedsięwzięcia prowadziła Kamila Cichosz.
Opera „Bursztynowe łzy” stała się nie tylko wydarzeniem artystycznym, lecz także manifestacją wspólnoty, tożsamości i żywej kultury Kaszub, łącząc tradycję z nowoczesną formą muzyczno-teatralną.
Link do zdjęć: https://www.sendspace.com/file/yhh1ao
Gminny Ośrodek Kultury w Chmielnie finalizuje wyjątkowy projekt edukacyjno-kulturalny poświęcony odtworzeniu i popularyzacji tradycyjnego kaszubskiego instrumentu ludowego – kôzlô bariny. Zadanie pn. „Jak powstaje kôzlô barina” jest realizowane dzięki dotacji z programu KPO dla KULTURY, który wspiera rozwój sektora kultury i przemysłów kreatywnych w Polsce. Dofinansowanie w wysokości 30 800 zł umożliwiło realizację warsztatów, działań edukacyjnych oraz wydarzeń popularyzujących tradycyjną muzykę Kaszub. Jest to trzeci projekt chmieleńskiego Ośrodka w programie KPO dla Kultury, którego operatorem jest Narodowy Instytut Muzyki i Tańca w Warszawie.
W ramach przedsięwzięcia czterech uczestników poznaje od podstaw proces powstawania kôzlô bariny – od doboru materiałów, przez konstrukcję poszczególnych elementów, po prace wykończeniowe i omówienie zasad użytkowania instrumentu.
Warsztaty obejmują 140 godzin zajęć praktycznych i mają charakter bezpłatny. Przebieg warsztatów jest utrwalany nagraniem video i opublikowany w internecie. Zakończeniem projektu będzie wystawa tradycyjnych instrumentów z Kaszub z występem kapeli kaszubskiej połączone z wręczeniem certyfikatów ukończenia warsztatów. Wydany zostanie kalendarz prezentujący kaszubskie instrumenty ludowe w wersji tradycyjnej i cyfrowej.
Wiodącym celem zadania jest międzypokoleniowy przekaz wiedzy i umiejętności w zakresie odtworzenia i wykonania tradycyjnego kaszubskiego instrumentu muzycznego kôzlô bariny, która była przedmiotem badań Pawła Szewki i jest opisana w książce "Narzędzia i instrumenty muzyczne z Kaszub i Kociewia (1982).
Poprowadzenie warsztatów GOKSiR Chmielno powierzył mistrzowi budowy kaszubskich instrumentów ludowych Januszowi Świątkowskiemu ponieważ posiada doświadczenie w pracy w drewnie, zajmuje się odtwarzaniem tradycyjnego ciesielstwa. Był uczniem Tadeusza Makowskiego - mistrza budowy kaszubskich instrumentów ludowych oraz ukończył warsztaty budowy rzępieli prowadzone w 2023 r. przez lutnika Jerzego Holk-Łebińskiego. Jest laureatem konkursu dla artystów ludowych organizowanego przez Polskie Radio „Jawor – u źródeł kultury” w kategorii muzyk- instrumentalista. Jest również członkiem kaszubskiej kapeli Pleskota oraz wielokrotnym laureatem Międzynarodowego Konkursu Gry na Instrumentach Pasterskich w Ciechanowcu. Jest też wytwórcą tradycyjnych kaszubskich instrumentów ludowych, angażuje się w projekty kulturalne mające na celu podtrzymywanie kaszubskiej tradycji. Prowadził w Gminnym Ośrodku Kultury Sportu i Rekreacji w Chmielnie w 2024 r. warsztaty budowy kaszubskich narzędzi muzycznych: knara, sznera i kółatka. Realizowany ze środków KPO projekt stanowi kontynuację warsztatów budowy tradycyjnych kaszubskich instrumentów i narzędzi muzycznych, prowadzonych przez Gminny Ośrodek Kultury Sportu i Rekreacji w Chmielnie. Dotąd zrealizowaliśmy w naszym Domu Kultury przy wsparciu dotacjami Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego warsztaty budowy instrumentów i narzędzi muzycznych:
diabelskie skrzypce (2016) https://www.youtube.com/watch?v=oTgXh1urAw8&t=8s
burczybas (2017) https://www.youtube.com/watch?v=_oRapCu_fDE
bazuna (2021) https://www.youtube.com/watch?v=_qqB-uIx4Po
ryńczyk (2022) https://www.youtube.com/watch?v=Zsn8DnegEeA
rzępiel (2023) https://www.youtube.com/watch?v=yAqL2qoZa3o
knara (2024) https://www.youtube.com/watch?v=Nk432kNk0U4
sznera (2024) https://www.youtube.com/watch?v=-hl3ojLa1K0
kółatka (2024) https://www.youtube.com/watch?v=1VJ8JEunYnw
Zapraszamy 15 lutego na wyjątkowy koncert Amelia Chilevsky & Smooth Jazz Trio!
Rozkoszuj się dźwiękami smooth jazzu w magicznej atmosferze Walentynek.
Miejsce: Dom Kultury w Chmielnie
Godzina: 17:00
Bilety dostępne w kasach Domu Kultury w dzień imprezy oraz online na stronie https://agencyofart.pl/
Nie przegap tej romantycznej muzycznej podróży!
Do zobaczenia w Domu Kultury na pięknej muzyce!
Podczas spotkania opłatkowego Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego w Baninie zaprezentowano piękne rezultaty dużego projektu grantowego o nazwie „Rodny Voice” (tytuł kaszubsko – angielski: rodzimy głos). Na ekranie pojawiły się udane animacje przygotowane aż do dwudziestu nowych piosenek edukacyjnych w języku kaszubskim. Autorem tekstów jest Eugeniusz Pryczkowski, zaś muzykę komponowali: Jerzy Stachurski, Tadeusz Dargacz, Yurek Hinz, Jerzy Łysk, Tomasz Fopke, Izabela Bliźniewska, Tadeusz Korthals, Weronika Ceynowa, Mirosław Sobisz i Mieczysław Kilarski.
- Rozmach projektu jest niesamowity. Czegoś takiego na Kaszubach jeszcze nigdy nie było, a być może nawet w całej Polsce – komentowano podczas uroczystości.
Duża w tym zasługa wokalistki, absolwentki Akademii Muzycznej i nauczycielki, Weroniki Ceynowy, która jest twórcą komputerowych animacji. Każda ilustruje tekst, a właściwie ubogaca go wnosząc liczne przesłania, metafory i tłumaczenia na język polski.
- Nie było to dla mnie aż takie trudne. Znam bardzo dobrze te teksty. Uczyłam je dzieci, a poza tym doskonale rozumiem się z ich autorem, który jest moim tatą – wyjaśnia Weronika Ceynowa.
Projekt objął kilkanaście zespołów. Były to „Môłé Mòdrôczi” z Parchowa, „Małe Sierakowice”, „Czinda” z Borowa, „Skòwrónczi” z Dzierżążna, „Czarodzieje z Kaszub”, „Skôrb Złoti Górë” z Brodnicy Górnej, „Cantus Corda” z Klukowej Huty, „Marzëbiónczi” z Szymbarku oraz grupy z Banina, Tuchomia i Żukowa „PortArtówki”, „Spiéwné Kwiôtczi”, „Mùlczi”, „Spiéwné Damë” i „Espedwójczi”. Trzy utwory własnego autorstwa wykonała Weronika Ceynowa.
Efekty i rozmach projektu bardzo zainteresowały licznych gości spotkania, w tym nową prezes ZKP, dr Bożenę Ugowską.
- Jestem niezwykle dumna, że mogę tu być. To co zobaczyłam robi niesamowite wrażenie i pozwala z większym spokojem i wręcz radością patrzeć w przyszłość Kaszub – podkreślała prezeska.
Wszystkie utwory są już zamieszczone na platformie Rodny Voice (związane ze stroną Akademii Kaszubskiej):
//www.youtube.com/@rodnyvoice/videos">https://www.youtube.com/@rodnyvoice/videos>
Zewsząd dochodzą sygnały o popularności kanału, a przede wszystkim o jego wykorzystywaniu w edukacji szkolnej. Jedna z nauczycielek, Kamila Soroko ucząca w powiecie lęborskim napisała: - Bardzo fajny kanał. Piosenkę z kaszubskimi literkami wykorzystałam podczas lekcji „Kaszëbsczé apartné zwãczi”. Dzieci wykonały książeczkę origami i wypisywały z piosenki podstawowe zasady pisowni kaszubskich liter. Z kolei na ostatnich zajęciach przed świętami słuchamy pięknych kaszubskich kolęd z tego kanału.
Wszystko to jest dostępne dla wszystkich zainteresowanych. Taki była podstawowa idea projektu, który został „Dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji w ramach programu Nasze tradycje”.
Wkrótce minie dziesięć lat od historycznej wyprawy grupy kaszubskiej do Kanady, podczas której uroczyście wniesiono replikę Królowej Kaszub z Sianowa. Było to dzieło wykonane przez rzeźbiarza Czesława Birra. Statuę poświęcił bp Ryszard Kasyna na sianowskim odpuście. W grupie uczestniczyły m.in. trzy gimnazjalistki. Jedną z nich była Emilia Ptach z Miszewa.
Jest utalentowaną artystką. Ukończyła Liceum Plastyczne w Gdyni, zaś za kilka miesięcy skończy pięcioletnie studia na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. W planach ma powrót na Kaszuby, które stale towarzyszą jej w artystycznej pracy.
- Kaszuby są moją główną inspiracją. Jestem bardzo związana z mą rodzinną ziemią, jej pięknem, rodziną. – Wyrażam to w moich pracach – wyjaśniała artystka na spotkaniu opłatkowym Oddziału Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego w Baninie, którego jest członkiem od nastoletnich lat.
Właśnie oddział zorganizował jej prezentację prac. Była to pierwsza taka ekspozycja na rodzinnym gruncie. Oczywiście, wcześniej prace te były już pokazywane w różnych miastach kraju.
Zarówno dla artystki, jak i oddziału ZKP, takie spotkania są wielką radością. Wykazują niewątpliwe talenty kaszubskiej młodzieży, zwłaszcza te, które wypływają z rodzinnej tradycji, rodzimej kultury i głębokiej wiary kaszubskiej społeczności. Wszystko te znamionuje działalność oddziału, od lat największego w całej organizacji. Spotkania opłatkowe co roku cieszą się dużą frekwencją. W tym roku nie było inaczej. Tym bardziej prace Emilii Ptach spotkały się z należytym uznaniem.
Boże Narodzenie
czas pokoju, miłości, pojednania.
Serdeczne życzenia
radosnych Świąt Bożego Narodzenia,
pełnych ciepła i życzliwości
oraz szczęśliwego Nowego Roku
w zdrowiu oraz pozytywnym nastawieniu
składa Zespół Redakcyjny.
Odwiedza nas 176 gości oraz 0 użytkowników.
