Dom Kultury w Chmielnie w niedzielny wieczór, 22 lutego był miejscem wyjątkowego wydarzenia artystycznego – premiery dwuaktowej opery z librettem w języku kaszubskim pt. „Bursztynowe łzy”. Wydarzenie zostało zrealizowane dzięki dotacji z programu wspierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych w ramach komponentu „Odporność i konkurencyjność gospodarki” Krajowego Planu Odbudowy.

Premiera odbyła się 22 lutego 2026 roku w sali widowiskowej Dom Kultury w Chmielnie, gromadząc licznie przybyłą publiczność, a widowisko spajające muzykę poważną, folklor kaszubski, teatr lalkowy, łączące w składzie wykonawczym profesjonalistów i amatorów-mieszkańców Gminy Chmielno, spotykało się z entuzjastycznym przyjęciem. Wprowadzenie do opery elementów teatru lalkowego zbudowało baśniowy i symboliczny wymiar przedstawienia.

Producent Opery, Gminny Ośrodek Kultury Sportu i Rekreacji w Chmielnie zamówienie kompozytorskie złożył u Mateusza Ryczka, który napisał muzykę do libretta autorstwa Jarosław Banasia. Libretto na język kaszubski przetłumaczył Dariusz Majkowski.

Projekt połączył środowisko profesjonalnych artystów z lokalną społecznością, tworząc międzypokoleniowe i środowiskowe przedsięwzięcie o wyjątkowym charakterze. Szczególnego znaczenia nabrał fakt, że wśród wykonawców znaleźli się mieszkańcy gminy Chmielno – amatorzy, którzy z ogromnym zaangażowaniem wcielili się w role aktorów i śpiewaków chóralnych, współtworząc to wyjątkowe wydarzenie artystyczne.

Przed licznie zgromadzoną publicznością wystąpili:

- animujący lalki seniorzy z gminy Chmielno: Eugenia Mejer, Katarzyna Wolska, Brunon Plichta, a przygotował ich i reżyserował aktor Marcin Marzec z TEATRU BARNABY.

- Chór Kaszubskiego Zespołu Pieśni i Tańca „Chmielanie” pod kierownictwem Marii Leszczyńskiej. oraz chór ARIUM na co dzień związane z chmieleńskim ośrodkiem kultury. Przygotowanie wokalne chóru powierzono Dominice Formela.

- soliści:

Aleksandra Kucharska-Szefler (sopran) w roli Juraty,
Zuzanna Topolska-Patejko (mezzosopran) jako Adriana,
Mikołaj Zgódka (tenor) w roli Jakuba – rybaka,
Tomasz Fopke (baryton) jako Gosk – władca Bałtyku,
oraz Agnieszka Gosz (głos biały).

Występującym towarzyszyła Orkiestra Kameralna Progress pod kierownictwem artystycznym i batutą Jana Szczypiorskiego, nadając operze pełne brzmienie i emocjonalną głębię.

Dyrektorem projektu była Edyta Klasa, a koordynację przedsięwzięcia prowadziła Kamila Cichosz.

Opera „Bursztynowe łzy” stała się nie tylko wydarzeniem artystycznym, lecz także manifestacją wspólnoty, tożsamości i żywej kultury Kaszub, łącząc tradycję z nowoczesną formą muzyczno-teatralną.

Link do zdjęć: https://www.sendspace.com/file/yhh1ao

Gminny Ośrodek Kultury w Chmielnie finalizuje wyjątkowy projekt edukacyjno-kulturalny poświęcony odtworzeniu i popularyzacji tradycyjnego kaszubskiego instrumentu ludowego – kôzlô bariny. Zadanie pn. „Jak powstaje kôzlô barina” jest realizowane dzięki dotacji z programu KPO dla KULTURY, który wspiera rozwój sektora kultury i przemysłów kreatywnych w Polsce. Dofinansowanie w wysokości 30 800 zł umożliwiło realizację warsztatów, działań edukacyjnych oraz wydarzeń popularyzujących tradycyjną muzykę Kaszub. Jest to trzeci projekt chmieleńskiego Ośrodka w programie KPO dla Kultury, którego operatorem jest Narodowy Instytut Muzyki i Tańca w Warszawie.

W ramach przedsięwzięcia czterech uczestników poznaje od podstaw proces powstawania kôzlô bariny – od doboru materiałów, przez konstrukcję poszczególnych elementów, po prace wykończeniowe i omówienie zasad użytkowania instrumentu.

Warsztaty obejmują 140 godzin zajęć praktycznych i mają charakter bezpłatny. Przebieg warsztatów jest utrwalany nagraniem video i opublikowany w internecie. Zakończeniem projektu będzie wystawa tradycyjnych instrumentów z Kaszub z występem kapeli kaszubskiej połączone z wręczeniem certyfikatów ukończenia warsztatów. Wydany zostanie kalendarz prezentujący kaszubskie instrumenty ludowe w wersji tradycyjnej i cyfrowej. 

Wiodącym celem zadania jest międzypokoleniowy przekaz wiedzy i umiejętności w zakresie odtworzenia i wykonania tradycyjnego kaszubskiego instrumentu muzycznego kôzlô bariny, która była przedmiotem badań Pawła Szewki i jest opisana w książce "Narzędzia i instrumenty muzyczne z Kaszub i Kociewia (1982).

Poprowadzenie warsztatów GOKSiR Chmielno powierzył mistrzowi budowy kaszubskich instrumentów ludowych Januszowi Świątkowskiemu ponieważ posiada doświadczenie w pracy w drewnie, zajmuje się odtwarzaniem tradycyjnego ciesielstwa. Był uczniem Tadeusza Makowskiego - mistrza budowy kaszubskich instrumentów ludowych oraz ukończył warsztaty budowy rzępieli prowadzone w 2023 r. przez lutnika Jerzego Holk-Łebińskiego. Jest laureatem konkursu dla artystów ludowych organizowanego przez Polskie Radio „Jawor – u źródeł kultury” w kategorii muzyk- instrumentalista. Jest również członkiem kaszubskiej kapeli Pleskota oraz wielokrotnym laureatem Międzynarodowego Konkursu Gry na Instrumentach Pasterskich w Ciechanowcu. Jest też wytwórcą tradycyjnych kaszubskich instrumentów ludowych, angażuje się w projekty kulturalne mające na celu podtrzymywanie kaszubskiej tradycji. Prowadził w Gminnym Ośrodku Kultury Sportu i Rekreacji w Chmielnie w 2024 r. warsztaty budowy kaszubskich narzędzi muzycznych: knara, sznera i kółatka. Realizowany ze środków KPO projekt stanowi kontynuację warsztatów budowy tradycyjnych kaszubskich instrumentów i narzędzi muzycznych, prowadzonych przez Gminny Ośrodek Kultury Sportu i Rekreacji w Chmielnie. Dotąd zrealizowaliśmy w naszym Domu Kultury przy wsparciu dotacjami Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego warsztaty budowy instrumentów i narzędzi muzycznych:

diabelskie skrzypce (2016) https://www.youtube.com/watch?v=oTgXh1urAw8&t=8s

burczybas (2017) https://www.youtube.com/watch?v=_oRapCu_fDE

bazuna (2021) https://www.youtube.com/watch?v=_qqB-uIx4Po

ryńczyk (2022) https://www.youtube.com/watch?v=Zsn8DnegEeA

rzępiel (2023) https://www.youtube.com/watch?v=yAqL2qoZa3o

knara (2024) https://www.youtube.com/watch?v=Nk432kNk0U4

sznera (2024)  https://www.youtube.com/watch?v=-hl3ojLa1K0

kółatka (2024) https://www.youtube.com/watch?v=1VJ8JEunYnw